Welke helm voor je tiener op een e-bike of fatbike?

Een helmplicht voor tieners op de e-bike is er nog niet, maar het kabinet wil die wel invoeren voor iedereen onder de 18. Hier lees je wat er gepland is. Welke helm dan verplicht wordt, ligt nog niet vast. Wat wel vaststaat, is hoe de bestaande normen werken en waar een goede helm aan voldoet.

EN 1078: de gewone fietshelm

In Europa worden fietshelmen getest volgens de norm EN 1078. De helm valt bij die test van 1 tot 1,5 meter hoogte op een stoeprand en op een vlakke ondergrond, en komt neer met ongeveer 15 km per uur (VeiligheidNL). Dat lijkt op een val van de fiets zonder ander verkeer erbij. Bij zulke enkelvoudige ongevallen werkt een helm ook het best.

Een EN 1078-helm is licht en heeft meestal veel ventilatiegaten. Voor een e-bike of fatbike die met trapondersteuning tot 25 km per uur gaat, is dit nu de gangbare keuze.

NTA 8776: de helm voor de speedpedelec

NTA 8776 is een Nederlandse afspraak voor helmen op de speedpedelec, die tot 45 km per uur gaat. Deze helmen zijn gemaakt voor hardere klappen en beschermen ook de slapen en het achterhoofd (ANWB). Ze zijn wel steviger en zwaarder dan een gewone fietshelm.

Op een speedpedelec is zo'n helm verplicht. Voor een gewone e-bike is hij dat op dit moment niet.

EN 1080: voor jonge kinderen

Je komt ook de norm EN 1080 tegen. Bij die helmen schiet het kinbandje los als er een bepaalde kracht op komt, zodat een kind dat met de helm op speelt niet kan stikken als het ergens achter blijft haken (Fietsersbond). De norm is bedoeld voor kleine kinderen, niet voor tieners in het verkeer.

Welke norm straks verplicht wordt

Het merkteken dat onder de geplande helmplicht valt, wijst de minister later aan in een regeling. In de toelichting bij het ontwerpbesluit staat als voorbeeld een merkteken voor helmen voor fietsen, skateboards en rolschaatsen. Dat is het terrein van EN 1078. Een brom- of motorhelm is volgens het ontwerp niet nodig. Definitief is dit pas als de regeling er is, maar een goed passende EN 1078-helm sluit aan bij wat er nu op papier staat.

Pasvorm gaat voor alles

Een helm beschermt alleen als hij goed zit. Zet hem recht op het hoofd, zodat voorhoofd, schedel en slapen bedekt zijn. Tussen de wenkbrauwen en de rand van de helm passen dan ongeveer twee vingers (Kom veilig thuis). De riempjes lopen in een driehoek om de oren en de sluiting zit onder de kaak, niet op de kin. Tussen riempje en kaak hoort ongeveer een vinger ruimte (ANWB), de Fietsersbond houdt twee vingers aan.

Een handige test: zet de helm op zonder het riempje vast te maken en beweeg het hoofd alle kanten op. Blijft hij op zijn plek, dan is de maat goed. Druk ook stevig op de bovenkant. De druk moet gelijk over het hoofd verdeeld zijn, zonder pijnlijke punten (Fietsersbond).

Meet vooraf de hoofdomtrek net boven de wenkbrauwen. Op de helm staat tussen welke maten hij past. Elk merk valt anders, dus zelf passen werkt beter dan online gokken. Koop geen helm om in te groeien: een te grote helm sluit niet goed aan en beschermt bij een val minder (ANWB).

MIPS en andere extra's

Bij een helm met MIPS kan de binnenschaal een klein beetje draaien ten opzichte van de buitenschaal. Dat zou helpen bij een schuine klap, bijvoorbeeld als je over het wegdek glijdt. De norm EN 1078 test dat niet, en volgens de Fietsersbond is nog niet bekend of het echt extra bescherming geeft. Het is een mogelijk pluspunt, geen vereiste.

Voor tieners tellen vaak praktische dingen zwaarder. Een lichte fietshelm weegt minder dan 300 gram, en dat gewicht staat op het label (Fietsersbond). Verder helpen genoeg ventilatie, een uitsparing voor een paardenstaart en een sluiting die makkelijk open en dicht gaat. Meer daarover in een fietshelm die tieners wel willen dragen.

Na een val vervangen

Het schuim in een helm vangt een harde klap één keer op. Daarna is het ingedrukt, ook als je aan de buitenkant niets ziet, en moet de helm worden vervangen (Kom veilig thuis). Fabrikanten geven meestal een levensduur van drie tot vijf jaar op. Ook uv-licht tast het materiaal na verloop van tijd aan (Fietsersbond).